Historie

De Woningwet van 1901 betekende de start van de sociale woningbouw. Ongeveer 2,3 miljoen goede en betaalbare huurwoningen vormen zo’n 125 jaar later de opbrengst. Maar liefst 30% van alle woningen. De meer ervaren volksbuurtverkenner zal grote overeenkomsten tijdens wandelingen zien tussen volksbuurten uit dezelfde bouwperiode. Een beschrijving van de vijf belangrijkste perioden met kenmerken uit de geschiedenis van de sociale woningbouw.

Vroeg

De Tweede Wereldoorlog vormt een scherpe scheidslijn. De eerste twee perioden:
  • Van 1850 tot 1901: voorgeschiedenis. Veel trek van het platteland naar de steden. Woonomstandigheden zijn erbarmelijk. De Vestingwet van 1874 staat sloop van vestingwerken toe. Nu vaak singels om historische binnensteden. Op bescheiden schaal vanuit liefdadigheid de eerste sociale woningbouwprojecten.
  • Van 1901 tot 1945: ontstaan. De eerste sociale woningbouw is mogelijk door de via de overheid geborgde gunstige leningen aan de inmiddels opgerichte woningbouwverenigingen. Wel vanuit de afzonderlijke zuilen: katholieken, protestanten en socialisten. Er ontstaan voornamelijk tuindorpen. Naar hedendaags inzicht best belerend: woningopzichteressen doceren hoe goed te wonen in de arbeiderspaleisje.

Wederopbouw

Meteen na de Tweede Wereldoorlog is de woningnood extreem. Enkele decennia terug verschuift het accent van kwantiteit naar kwaliteit. De actuele woningnood lijkt dit weer om te keren en roept herinneringen op aan die wederopbouwperiode:
  • Van 1945 tot 1973: wederopbouw. Het woningtekort dwingt de overheid tot regie. De vlot gerealiseerde woningbouwproductie wordt bij oplevering aan de dan nog kleinschalige woningcorporaties overgedragen. Kenmerkend voor de wederopbouw zijn enerzijds de systeembouw en anderzijds de stempels: een vast patroon woningblokken dat in een groene woonomgeving steeds herhaald wordt zodat een optimale wijkopbouw ontstaat.
  • Van 1973 tot 1990: heroriëntatie. De aversie tegen uniformiteit en massaliteit groeit. Herwaardering van het bestaande bezit en steden. Allerlei nieuwe bouw- en woonvormen worden ontdekt. Het streven naar diversiteit en afwisseling ontaardt in bloemkoolwijken.
  • Van 1990 tot nu: heden. Corporaties zijn amper nog aan zet bij ontwikkeling van complete gebieden. Het gaat om invulplannen, maatwerk en specifieke doelgroepen. Het aandeel van corporaties in nieuwbouw slinkt, wat de extra aandacht voor verbetering van de bestaande woningvoorraad logisch maakt.

© Volksbuurtverkenner - Ontwerp door Tineke Reijbroek - Realisatie door de Websitebouwers